Aktüerya, finansal risklerin değerlendirilmesi ve yönetilmesi amacıyla matematiksel ve istatistiksel yöntemlerin kullanıldığı bir bilim dalıdır. Sigortacılık ve emeklilik gibi sektörlerde sıkça kullanılan aktüerya, belirsizlikleri tahmin ederek gelecekteki mali sonuçları öngörme yeteneğine sahiptir.
Aktüerya bilimi, 1700'lü yıllarda başlamış olup, zamanla sigortacılık ve finans sektörlerinde çok önemli bir yere sahip olmuştur. Aktüerler bu alanda çalışan uzmanlardır ve hayat sigortası, sağlık sigortası, emeklilik planları gibi alanlarda çalışırlar. Aktüerya, istatistik, olasılık teorisi, finans ve ekonomi gibi alanlardaki bilgi birikimi ile ortaya çıkan finansal riskleri hesaplar ve geleceğe dair projeksiyonlar yapar. Örneğin, yaşam süreleri üzerine yapılan aktüerya hesaplamaları, hayat sigortası primlerinin belirlenmesinde kritik bir rol oynar. Günümüzde teknolojinin hızlı gelişimi ile birlikte büyük veri analitiği ve yapay zeka uygulamalarından da yararlanılarak aktüeryal hesaplamalar daha da hassas hale gelmiştir.
Aktüerya, modern sigortacılık ve finans sektörlerinde risklerin doğru bir şekilde değerlendirilmesini sağlar. İşletmeler aktüeryal hesaplamalar sayesinde riziko primlerini doğru belirleyebilir, gelecekte karşılaşabilecekleri ekonomik zorluklara hazırlıklı olabilir ve finansal istikrarı temin edebilirler. Müşteriler için ise aktüerya, bireysel emeklilik gibi uzun vadeli yatırım araçlarının güvenliğini ve sürdürülebilirliğini artırır. Sigorta poliçelerinin ve emeklilik planlarının adil ve sürdürülebilir olması aktüerya biliminin etkin bir şekilde uygulanmasına bağlıdır.
Yeni bir hayat sigortası ürünü geliştiren bir sigorta şirketini düşünelim. Şirket, bu ürün için uygun prim seviyelerini belirlemek ve uzun vadede finansal sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla aktüerya uzmanlarından detaylı bir risk değerlendirmesi ister. Aktüerya uzmanları, demografik verileri ve yaşam beklentisi tablolarını analiz ederek uygun bir fiyatlandırma modeli oluşturur. Bu model sayesinde sigorta şirketi, müşterilerine güvenli bir ürün sunarken kendi mali dengelerini de sağlamış olur.